العربي | فارسي| English

صفحه نخست | اخبار | مقالات | گفتگو | آثارمعاونت | تماس باما | پست الكترونيكي

 
سه شنبه 24 مهر 1397  |   4 صفر 1440

 

...
شماره : 1581 تعداد بازدید : 371


نقش فن‌آوری اطلاعات در اثربخشی آموزش بر اساس مدل ارزشیابی کرک پاتریک

نوشته‌ی مجتبی رحیمی‌خو

پایان‌نامه‌ی فوق توسط آقای مجتبی رحیمی‌خو در بهار 1396 جهت اخذ مدرک کارشناسی‌ارشد در رشته‌ی مدیریت منابع اطلاعاتی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، دانشکده‌ی مدیریت و گروه مدیریت فن‌آوری ارائه شده است. استاد راهنما دکتر جلال حقیقت‌‌منفرد و استاد مشاور دکتر محمدرضا کاباران‌زاد قدیم هستند. گزارش پایان‌نامه در 213 صفحه و شامل پنج فصل است. در نگارش پایان‌نامه به هجده منبع فارسی و شش منبع لاتین اشاره شده است.
در فصل اول پس از طرح مسأله و اهمیت و ضرورت تحقیق اهداف تحقیق این‌گونه بیان شده است:
«بررسی نقش و میزان تأثیر فن‌آوری اطلاعات بر اثربخشی آموزش با بررسی افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی».

اهداف فرعی نیز عبارت‌اند از:
•بررسی و تعیین میزان نقش ابعاد فن‌آوری اطلاعات بر اثربخشی آموزشی شامل:
oبررسی نقش سخت‌افزار بر اثربخشی آموزش در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
oبررسی نقش نرم‌افزار بر اثربخشی آموزش در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
oبررسی نقش پیوند رایانه‌ها و ارتباطات (شبکه‌ی رایانه‌ای)  بر اثربخشی آموزش در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
oبررسی نقش پایگاه داده (فن‌آوری ذخیره) بر اثربخشی آموزش در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
•بررسی و تعیین میزان نقش فن‌آوری اطلاعات بر ابعاد اثربخشی آموزشی شامل:
oبررسی نقش فن‌آوری اطلاعات بر حیطه‌ی واکنش (رضایت آموزش گیرنده)، در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
oبررسی نقش فن‌آوری اطلاعات بر حیطه‌ی یادگیری (کسب دانش و مهارت)، در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
oبررسی نقش فن‌آوری اطلاعات بر حیطه‌ی رفتار (تغییر رفتار شغلی)، در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
oبررسی نقش فن‌آوری اطلاعات بر حیطه‌ی نتایج (تأثیر آموزش بر سازمان)، در افراد تحت آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی.
سؤالات و فرضیه‌های تحقیق نیز در راستای اهداف تحقیق بیان شده است.
در ادامه‌ی این فصل تعریف مفهومی متغیرهای فن‌آوری اطلاعات و ابعاد آن (سخت‌افزار، نرم‌افزار، پیوند رایانه‌ها و پایگاه‌داده‌ها) و اثربخشی و ابعاد آن (در حیطه‌های واکنش، یادگیری، رفتار و نتایج) ارائه شده است.
در فصل دوم پس از مقدمه، تعاریف و نظریه‌های مرتبط با مفاهیم اصلی همانند آموزش، یاد‌گیری و تعاریف آموزش از دور  آمده است.
چارچوب نظری و مدل مفهومی تحقیق از دیگر مباحث مهم این فصل است. در این مبحث ضمن بررسی ادبیات نظری و تاریخچه مفاهیمی چون ارزیابی،‌ ارزشیابی، اثربخشی آموزش، ارزیابی اثربخشی، سیر تکامل تاریخی ارزشیابی از برنامه‌ها، الگوهای ارزشیابی و معرفی برخی از این الگو‌ها و الگوی ارزشیابی کرک پاتریک آمده است. در انتهای این فصل مدل مفهومی تحقیق و پیشینه‌ی تحقیق ارائه شده است. در این زمینه ده تحقیق داخلی و خارجی پیرامون موضوع مورد بررسی قرار گرفته است.
فصل سوم به مباحث مربوط به روش‌شناسی پرداخته است که در فصل اول به طور خلاصه نیز ذکر شده است.
روش تحقیق پایان‌نامه روش همبستگی و علی است و از آن‌جا که این پژوهش درصدد یافتن رابطه‌ی بین مؤلفه‌های دو متغیر فن‌آوری اطلاعات و اثربخشی است. ابتدا از روش تحقق همبستگی استفاده شده است، سپس برای آزمون این‌که استفاده از فن‌آوری اطلاعات در اثربخش بودن آموزش تأثیر بیشتری داشته است یا خیر، نمونه‌ی آماری از طریق روش تحقیق تجربی (ارزشیابی انتهای دوره از طریق روش ارزشیابی کرک پاتریک مورد سنجش واقع شده است.
جامعه‌ی آماری تحقیق مجموعه‌ای متشکل از دو گروه زیر می‌باشد:
•کارشناسان آموزش: این گروه تعدادی از کارشناسان حوزه آموزش در معاونت پژوهشی و آموزشی است که خود از دست‌اندرکاران امر آموزش هستند.
•گروه‌های هدف: این گروه مجموعه‌ای از افرادی هستند که توسط اداره کل آموزش‌های تخصصی معاونت پژوهشی و آموزشی با توجه به تخصص و حیطه فعالیتشان تقسیم‌بندی شده‌اند که از آن‌ها با نام گروه‌های هدف یاد می‌شود. از آن جمله می‌توان به گروه هدف اساتید و معلمان حوزه‌ی دین، ‌مربیان مهدهای کودک، اصناف و کسبه، کارکنان دولت و ... اشاره نمود.
بر همین اساس جامعه‌ی آماری تحقیق بر مبنای حدود 400 نفر از افرادی است که در حال حاضر و با نظارت معاونت پژوهشی و آموزش، تحت آموزش قرار دارند. این افراد باید هم بر اساس روش سنتی و هم روش مجازی آموزش دیده باشند و هم برای یک موعوع واحد و خاص در هر دو روش، تحت آموزش قرار گرفته باشند.
در این تحقیق از روش‌های نمونه‌گیری احتمالی در دو حالت زیر استفاده می‌شود:
•روش نمونه‌گیری طبقه‌ای: از آنجا که افراد حاضر در جامعه‌ی آماری از چند گروه هدف هستند و یا اینکه موضوع آموزش برای آن‌ها از یک موضوع واحد پیروی نکرده است؛ از این روش برای نمونه‌گیری استفاده شده است. به این ترتیب که ابتدا تعداد افراد مربوط به هر گروه و یا هر دوره‌ی آموزشی و درصد اشغال جامعه‌ی آماری توسط آن‌ها مشخص می‌شود. سپس با توجه به درصد اشغال شده در جامعه‌ی آماری، تعداد کل هر طبقه در نمونه اندازه‌گیری می‌شود.
•روش نمونه‌گیری تصادفی ساده: بعد از مشخص شدن اطلاعات فوق، بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، نسبت به نمونه‌گیری از گروه‌ها اقدام می‌شود.
با استفاده از جدول مورگان حجم نمونه برابر با 200 نفر انتخاب شده است. روش گردآوری داده‌ها روش کتابخانه‌ای برای جمع‌آوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه‌ی تحقیق و روش میدانی با ابزار پرسش‌نامه جهت جمع‌آوری داده‌ها است. در این تحقیق دو نوع پرسش‌نامه استفاده شده است:
•پرسش‌نامه‌ی اول محقق ساخته بوده با 15 سؤال و مربوط به اثرات چهار بعد فن‌آوری اطلاعات و اثر مؤلفه‌های هرکدام از این ابعاد بر ابعاد ذکر شده بر اثربخشی آموزش است.
•پرسش‌نامه‌ی دوم برای سنجش و ارزشیابی اثربخشی دوره آموزشی بر اساس مدل ارزشیابی اثربخشی چهار سطحی کرک پاتریک در نظر گرفته شده است. این پرسش‌نامه استاندارد بوده دارای 53 سؤال در قالب طیف لیکرت است.
روایی تحقیق به صورت محتوایی و پایایی با آزمون کرونباخ آلفا صورت گرفته است.
در انتهای این فصل جدول مربوط به متغیرها، ابعاد، مؤلفه‌ها و گویه‌های آن ارائه شده است.
فصل چهارم در دو مبحث آمار توصیفی و آمار استنباطی به توصیف و تحلیل داده‌ها پرداخته است.
درمبحث آمار توصیفی ابتدا توزیع فراوانی جنسیت، سن، سابقه‌ی خدمت، سابقه‌ی مدیریت و تحصیلات پاسخ‌گویان در قالب جدول و نمودار ارائه شده است. پس از آن ذیل عنوان «تحلیل آمار توصیفی» به توصیف ابعاد اثربخشی آموزش و ابعاد فن‌آوری اطلاعات در قالب جدول توزیع فراوانی پرداخته است.
درمبحث آمار استنباطی با استفاده از روش‌‌های نرمال‌سازی داده‌ها،‌ آمار ناپارامتری، استفاده از رگرسیون به روابطه بین متغیر وابسته و مستقل و ابعاد آن‌ها  پرداخته شده است.
فصل پنجم به جمع‌بندی و نتیجه‌گیری و پیشنهاد‌ها اشاره دارد.

یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد:
• بین فن‌آوری اطلاعات و اثربخشی آموزشی رابطه‌ی معنی‌دار وجود دارد یعنی فرضیه‌ی اصلی تحقیق تأیید می‌شود.
•در مورد فرضیه‌های فرعی نیز نتایج زیر به دست آمده است:
oرابطه‌ی معنی‌دار بین سخت‌افزار و نرم‌افزار آموزشی مناسب با اثربخشی آموزش وجود داشته است.
oرابطه‌ی معنی‌دار بین ارتباط رایانه‌ها با هم در قالب شبکه‌ی رایانه‌ای و وجود پایگاه داده با اثربخشی آموزش دیده نشده است.
oفن‌آوری اطلاعات با حیطه‌ی واکنش، یادگیری و حیطه‌ی نتایج رابطه‌ی معنی‌دار داشته است.
oفن‌آوری اطلاعات با حیطه‌ی رفتار رابطه‌ی معنی‌دار نداشته است.
در انتهای این فصل مقایسه‌ی امتیاز کل اثربخشی و پیشنهادهایی مبتنی بر یافته‌های تحقیق ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها:
فن‌آوری، اثربخشی، آموزش، مدل ارزشیابی، کرک پاتریک

منبع :
تازه های نشر