العربي | فارسي| English

صفحه نخست | اخبار | مقالات | گفتگو | آثارمعاونت | تماس باما | پست الكترونيكي

 
جمعه 3 آذر 1396  |   4 ربیع الاول 1439

 

...
شماره : 1479 تعداد بازدید : 559


استاد مطهری و آسیب‌شناسی دین‌داری

نوشته‌ی علی‌اصغر خندان

این طرح پژوهشی توسط آقای علی‌اصغر خندان در سال 1395 به انجام رسیده است.پژوهش حاضر در ادامه‌ی پژوهش «آسيب‌شناسي ديني» است و با محوریت «احیای تفکر اسلامی» و «اصلاح و مصلحان» شامل موضوعات: آسیب‌شناسی دین‌داری در مقام فهم؛ آسیب‌شناسی دین‌داری در مقام عمل و آسیب‌شناسی دین‌داری گروه‌های خاص می‌گردد.

موضوعات اصلي اين پژوهش عبارت است از:
-آسيب‌شناسي دين‌داري در مقام فهم (آسيب‌هاي معرفتي دين‌داري)؛ شامل بدفهمي‌ها، جهل و عدم رشد اجتماعي مردم، جمود و قشري‌گري، مخالفت با عقل، عقل‌گرايي افراطي، روشنفکرمآبي و تجددگرايي، ظاهربيني و توجيه.
-آسيب‌شناسي دين‌داري در مقام عمل (آسيب‌هاي عملي دين‌داري)؛ شامل: فساد اخلاقي و دنياطلبي، انحراف در اعمال فقهي و اخلاقي، بي‌اعتنايي به تعاليم و شعائر ديني، به ويژه عدم اهتمام به جهاد و امر به معروف و نهي از منكر و اجراي نادرست آن‌ها‌ و بالاخره افراط در يک ارزش.
-آسيب‌شناسي دين‌داريِ گروه‌هاي خاص؛ شامل آسيب‌شناسي ‌دين‌داري علما و دانشمندان، آسيب‌شناسي دين‌داري مبلغين‌ و مسأله‌ی تبليغ دين، آسيب‌شناسي دين‌داري شعرا و اهل ادب و آسيب‌شناسي دين‌داري جامعه‌ی ديني و محيط زندگي.
هدف این پژوهش بررسی آسیب‌شناسی دین‌داری از منظر استاد مطهری است و چنان‌که استاد مطهري تصريح مي‌کند هدف ايشان در امر پژوهش‌هاي اسلامي، حل مشكلات و پاسخ‌گویي به سؤالات، دفاع در برابر حملات و اصلاح بد‌فهمي‌هاي موجود در رابطه با تعاليم اسلامي است. بنابراین مي‌توان تمام آثار استاد مطهري را مرتبط با موضوع آسيب‌شناسي ديني و آسيب‌شناسي دين‌داري دانست.
اين پژوهش صرفاً صبغه‌ی تتبعي دارد و تلاش شده که از اظهار نظر شخصي در انعکاس ديدگاه‌هاي استاد پرهيز شود. در اين پژوهش تتبعي، چند کار عمده صورت گرفته است: جستجوي تمام نکات مرتبط با آسيب‌شناسي دین‌داری در آثار استاد، طبقه‌بندي نکات، تلخيص نکات، و بالاخره بازخواني و ويرايش اثر. تأکيد مي‌شود که مطالب کتاب،‌ يک‌‌سره نکات استاد مطهري است، چه عبارات مستقيم که با علامت «» مشخص شده و چه مطالب ديگر که بعضاً به صورت خلاصه آمده است.
مبناي گزارش و طبقه‌بندي در اين پژوهش نظام جهان‌بيني و اسلام‌شناسي استاد مطهري و ديد‌گاه‌هاي منتقدانه‌‌ی ايشان نسبت به نظريات مختلف است.
يکي از ابعاد اهميت اين پژوهش آن است که مطالب فهرست شده مي‌توانند دست‌مايه‌هاي خوبي براي پژوهش‌هاي عميق‌تر در هر يک از موارد باشد. به عنوان مثال نکات فراواني که درباره‌ی‌ شبهات، تحليل‌هاي خطا و بدفهمي‌ها در ارتباط با خداوند از آثار استاد مطهري استخراج شده، گرچه در بخش‌هاي مختلفي از دو مجموعه‌ آسيب‌شناسي ديني و آسيب‌شناسي دين‌داري قرار دارند، مي‌تواند دست‌مايه‌اي تفصيلي براي پژوهش‌هاي مستقل در اين زمينه باشد.
علاوه بر تک‌موضوعات تصريح شده در اين پژوهش، مي‌توان با استفاده از دستاورد موجود به موضوعاتي از اين دست نيز پرداخت: روش‌شناسي استاد مطهري در پاسخ به شبهات، روش‌شناسي استاد مطهري در نقد انديشه‌ها و ....

کلیدواژه‌ها:
دین، دین‌داری، آسیب‌شناسی، آسیب‌شناسی دین‌داری، مطهری.

منبع :
تازه های نشر